اعطای امتیاز کشتیرانی کارون به انگلیس
واگذاری امتیاز کشتیرانی در کارون به انگلیسیها در زمان ناصرالدینشاه قاجار و در چنین روزی از سال ۱۲۶۷ هجری شمسی صورت گرفت.
یکی از امتیازاتی که در زمان ناصرالدینشاه قاجار به انگلیسیها واگذار شد؛ آزادی کشتیرانی در رودخانه ی کارون در استان خوزستان بود؛ چرا که سیاستمداران این کشور از سالها قبل به اهمیت رود کارون از جهات تجاری و اقتصادی و سیاسی پی برده بودند و امتیازی در این مورد میخواستند.
این مجوز که انگلیسیها، نیم قرن برای بدست آوردن آن تلاش کردند، علاوه بر توسعه ی نفوذ سیاسی و نظارت بر نواحی جنوبی ایران، از نظر منافع تجاری، استفاده از این راه طبیعی برای حمل و نقل اجناس انگلیسی و هندی به شهرهای مرکزی از راه عادی بوشهر - شیراز - اصفهان بود. علت مخالفت ابتدایی دولت ایران با اعطای این امتیاز؛ هراس از روسها بود، لیکن پس از اعطای امتیاز شیلات شمال به روس، امتیاز کشتیرانی در روخانه ی کارون هم به انگلیس واگذار شد.
حکومت پنجاه ساله ی ناصرالدینشاه قاجار سرشار از وقایع و حوادث مهم در تاریخ سلسله ی قاجار است، در این دوره؛ نتایج شوم عهدنامههای گلستان و ترکمانچای و عوارض جنگهای ممتد دوره ی فتحعلیشاه بروز میکند. در این دوره؛ دولت انگلیس روابط سیاسی خود را با ایران بسط میدهد و به اخذ امتیازات و مزایایی نظیر امتیازات و مزایایی که بموجب عهدنامه ی ترکمانچای به روسیه داده شده بود، موفق میشود.
در نتیجه؛ نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانگان در ایران این دوره به حد کمال میرسد و استقلال و حیات اقتصادی ملت ایران بیش از هر زمان دیگر متزلزل میشود. خوشبینی فوقالعاده ی شاه به بیگانگان باعث میشود که بسیاری از منافع کشور را به نفع بیگانگان واگذار کند. در پایان سلطنت ناصرالدینشاه قاجار؛ کمکم افکار انقلابی و زمزمه ی آزادیطلبی ظهور میکند و زمینه ی انقلاب مشروطیت فراهم میگردد.
نفوذ سیاسی انگلستان در ایران بعد از عقد عهدنامه ی پاریس؛ مقدمه ی بدست آوردن امتیازات اقتصادی بزرگی برای اتباع آن دولت گردید. چنانکه در سال ۱۳۰۹ هجری؛ انحصار فروش دخانیات در ایران به یکی از اتباع دولت انگلیس داده شد و همین امر مقدمه ی بروز نهضت جدیدی در میان طبقات مردم گردید و درنتیجه ی آن؛ ناصرالدینشاه امتیاز را لغو کرد، ولی انگلیسیها بعدها به گرفتن امتیازات مهمتری نایل گردیدند که امتیاز بانک شاهنشاهی و امتیاز حق کشتیرانی در کارون مهمترین آنها بودند.
09370489909