(زاده ی ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ تهران - درگذشته ی ۲۳ تیر ۱۳۹۶ آمریکا)، ریاضیدان و استاد دانشگاه
در دوران تحصیل در دبیرستان فرزانگان تهران، برنده ی مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی در سالهای ۱۹۹۴ "هنگ‌کنگ" و ۱۹۹۵ "کانادا" شد و در آن سال به‌ عنوان نخستین دانش‌آموز ایرانی، نمره ی کامل را بدست آورد. وی نخستین دختری بود که در المپیاد ریاضی ایران طلا گرفت و به‌ تیم المپیاد ریاضی ایران راه یافت و نخستین دانش‌آموز ایرانی بود که دو سال مدال طلا گرفت.
در سال ۱۹۹۹ مدرک کارشناسی در رشته ی ریاضی از دانشگاه شریف و دکتری در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد به سرپرستی کورتیس مک‌مولن؛ از برندگان مدال فیلدز، گرفت. از مریم میرزاخانی به‌ عنوان یکی از ده ذهن جوان برگزیده ی سال ۲۰۰۵ از سوی نشریه ی پاپیولار ساینس در آمریکا و ذهن برتر در رشته ی ریاضیات تجلیل شد.
او برنده ی جایزه ی ستر از انجمن ریاضی آمریکا در سال ۲۰۱۳ و جایزه ی کلی شد و از ۱۱ شهریور ماه ۱۳۸۷ "اول سپتامبر ۲۰۰۸" در دانشگاه استنفورد استاد دانشگاه و پژوهشگر رشته ی ریاضیات شد. پیش از این، او استاد دانشگاه پرینستون بود.
در سال ۱۹۹۹ موفق شد راه‌حلی برای یک مشکل ریاضی پیدا کند. ریاضیدانان مدتهای طولانیست که به‌ دنبال یافتن راه عملی برای محاسبه ی حجم رمز‌های جایگزین فرمهای هندسی هذلولوی بوده‌اند و در این میان وی در دانشگاه پرینستون نشان داد که با استفاده از ریاضیات شاید بتوان بهترین راه را بسوی دست یافتن به راه‌حلی روشن در اختیار داشت.
او در سال ۲۰۰۹ به‌ خاطر دستاوردهایش در ریاضیات برنده ی جایزه ی بلومنتال شد.

نامگذاریهای افتخاری:
به افتخار پروفسور میرزاخانی دانشمند ایرانی کتابخانه ی اصلی دانشکده ی ریاضیات شریف به‌ نام ایشان نامگذاری شده‌ است.
ساختمان آمفی‌تئاتر و کتابخانه ی دبیرستان فرزانگان ۱ تهران به افتخار وی، دانش‌آموخته ی این مرکز، به‌ ساختمان پروفسور مریم میرزاخانی تغییر یافت.
خانه ی ریاضیات اصفهان، به افتخار این دانشمند بلند پایه ی ایرانی، نامگذاری شد.

خارج از ایران:
در ۲ فوریه ی ۲۰۱۸ استلاجیک؛ شرکتی فعال در زمینه ی تصویربرداری و تحلیل دیدبانی زمین، میکروماهواره‌ای از سری گنوست را به‌ فضا پرتاب کرد که به افتخار مریم میرزاخانی نامگذاری شده بود.
سیارک ۳۲۱۳۵۷ میرزاخانی به‌ یاد او نامگذاری شد. نامگذاری افتخاری رسمی توسط مرکز بررسی ریزسیاره‌ها منتشر شد.
زادروز مریم میرزاخانی ۲۲ اردیبهشت "۱۲ مه" از سوی اتحادیه ی بین‌المللی انجمنهای ریاضی جهان با پیشنهاد کمیته ی بانوان انجمن ریاضی ایران به‌ عنوان روز جهانی زن در ریاضیات نامگذاری شد.
در چهارم نوامبر ۲۰۱۹ بنیاد جایزه ی بریکترو اعلام کرد که جایزه ی جدیدی به‌ نام مریم میرزاخانی مرزهای‌ نو را ایجاد کردند که به‌ زنان پیشتاز در علم ریاضی تقدیم خواهد شد. این جایزه به‌ مبلغ ۵۰٬۰۰۰ دلار هر ساله به‌ زنان ریاضیدان تازه‌کار که دکترای خود را در دو سال قبل از تقدیم جایزه گرفته‌اند، پرداخت میشود.
در ۸ مارس و به‌ مناسبت روز زن، نام «مریم میرزاخانی»؛ دانشمند ایرانی، به پیشنهاد دانشجویان «دانشگاه فنی برلین» بر یکی از خیابانهای این شهر گذاشته شد.